Intro

SPEAKER_01 0:00

Welkom bij de 1% Improvement Podcast. De podcast over mentale en fysieke gezondheid voor mensen die geloven in duurzame groei in plaats van snelle oplossingen. Hier geloven we dat kleine stappen grote resultaten maken. Dat hoe je uw energie en emoties beheert de kwaliteit van uw leven bepaalt. En dat je mentale en fysieke gezondheid nooit los van elkaar staan.

SPEAKER_00 0:24

Stel je voor dat je elke dag met meer energie, rust en focus door het leven gaan. Hier vind je de inzichten en tools om ook echt die stappen te kunnen zetten. Laten we samen groeien. 1% at a time. Dit is de 1% Improvement Podcast.

Sponsor Snoozeless

SPEAKER_01 0:43

Bij 1% Improvement zijn we grote voorstanders van kleine gewoontes die een groot verschil maken. En beter ademhalen tijdens je slaap is daar een perfect voorbeeld van. Daarom zijn we super enthousiast over snoesles. Snoesles ontwikkel producten die je slaapkwaliteit ondersteunen op een simpele maar effectieve manier. Hun mondtape helpt je om s'nachts meer via je neus te ademen in plaats van via je mond. Mondademhaling kan je slaapkwaliteit, energie en herstel namelijk negatief beïnvloeden, terwijl neusademhaling net zorgt voor meer rust en efficiëntere ademhaling tijdens de nacht. Daarnaast hebben ze ook neusstrips die je neusademhaling extra ondersteunen tijdens het slapen of sporten. Wat ik persoonlijk ook super fijn vind aan uw mondtape is dat er collageen en vitamines in verwerkt zitten. Ik had vroeger constant last van droge lippen en velletjes in zowel de zomer als de winter. En sinds ik de mondtape van Snoeslus gebruik, is dat echt niet normaal veel beter geworden. Wilt je Snoes nu zelf proberen? Surf dan naar SnoesLus.nl en gebruik de kortingscode Improvement voor 10% korting op al uw bestellingen. Dat is SnoesLus.nl met de code Improvement voor 10% korting. En je steunt daarmee ook onze podcast.

Feelings First

SPEAKER_01 1:58

Welkom allemaal bij alweer een nieuwe aflevering van de One Percent Improvement podcast. Mijn naam is Saja en ik neem u vandaag weer mee in een nieuwe aflevering van de Felings First Reeks. Het is eventjes een tijdje geleden dat ik nog een aflevering op heb genomen over Felings First. Als je Felings First nog niet kent, het is een podcastreeks waarin ik u meeneem in de wetenschap en de toepassingen van achter emotieregulatie. Dus hoe werken je emoties nu eigenlijk? En vooral hoe kun je daar op een betere manier mee omgaan, zodat je gewoon het leven kunt leiden dat jij wilt, zonder dat je emoties je in de weg zitten en dat je ze zelfs in je voordeel kunt gebruiken om je doelen te behalen. De vorige afleveringen hebben we het gehad over eerst en vooral de schema's, de cognitieve schema's die wij hebben over emoties, dus eigenlijk simpel gezegd de overtuigingen. De onbewuste of bewuste overtuigingen die we hebben achter emoties. Velen van ons zijn opgegroeid met negatieve emoties versus positieve emoties, maar eigenlijk bestaat dat niet echt. Je hebt wel aangename en onaangename emoties. Maar er bestaat eigenlijk in de psychologie niet zoiets als negatieve emoties. Dus daar duiken we helemaal in in een van de eerste afleveringen van Feelings First. Dan hebben we het gehad over het belang van emoties. Dat was een volgende aflevering. Waarom hebben wij nu eigenlijk emoties? Want sommige zaken of sommige emoties zijn dus zeer onaangenaam, zoals ik al zei. Maar waarom bestaan die dan eigenlijk? Boosheid, schaamte, schuld, verdriet, angst enzovoort. Wat zijn nu eigenlijk de functies daarvan, van zowel de aangename als de onaangename emoties? En dan zijn we dieper ingegaan op oké, maar nu weten we wat het belang is van emoties. We weten ook een beetje van oké, wat zijn onze overtuigingen? Of wat kunnen mogelijke onbewuste overtuigingen zijn die we over emoties hebben, die onze emotierelatie ook wel wat in de weg kunnen zitten, eventueel. Maar hoe gaat het daar nu mee aan de slag? Wat is emotieregulatie nu juist? En wat zijn zo de eerste stappen daarin? En dan hebben we het gehad over het bewustzijn. Dat is altijd stap één bij één erwa. In deze podcast hoort je dat bij eender welk topic waar we het over hebben, begint eigenlijk altijd alles bij bewustzijn. Elke expert dat we al op de podcast hebben uitgenodigd over eender welk topic zegt dat eigenlijk, dat is altijd stap één. Want ja, als je niet ziet of doorhept dat er een probleem is, hoe gaat je dat probleem aanpakken? Dat is punt één. Dus ook bij emoties moet je eerst leren er bewust van te zijn. En we hebben het dan gehad over. Sommigen van ons hebben last van emoties die heel overspoelend kunnen zijn. En dat lijkt dan uit het niets te komen, maar dan zijn we daar dieper op ingegaan van eigenlijk komen emoties niet uits. Het kan wel zo aanvoelen, dat kan zeker een vast ervaring zijn, begrijp mij niet verkeerd. Maar als we dan op een dieper niveau gaan kijken, zien we dat er eigenlijk toch best wel wat signalen aan vooraf gaan en soms missen we die gewoon. En het gaat eigenlijk ook. Een eerste stap in emotiere relatie is dat we sneller leren opsporen. En dan eens dat we die hebben opgespoord of aware zijn geworden van die signalen het gaan leren benoemen. Dus we hebben het dan gehad in een volgende aflevering, dat was onze meest recente aflevering binnen Felings First. van oké. Heel veel van ons zeggen van ja, ik voel mij slecht. Maar slecht is geen emotie. Dus slecht kan van alles betekenen. Slecht kan teleurgesteld betekenen. Dat kan eenzaam betekenen, dat kan angstig betekenen, dat kan één wat betekenen eigenlijk. Dus de vraag is een beetje: oké probeer je emoties. Zo nauwkeurig mogelijk, zo specifiek mogelijk te benoemen. En dan hebben we het gaat over de wetenschap daarachter. Zo neem het de tame het, waarom is dat zo belangrijk? Affectlabeling. Waarom moet ik mij daar eigenlijk überhaupt mee bezighouden? Waarom kan ik niet gewoon zeggen? Ja, maar ik voel mij gewoon slecht. Of ja, maar ik heb gewoon stress. Stress is ook zo'n enige dat heel vaak wordt gebruikt. Ja, maar ik heb gewoon stress. Wat zit er allemaal onder die stress? Want er kan heel wat onder zitten. En dat is niet gemakkelijk. Laat ons heel eerlijk zijn: velen van ons hebben dat niet van kleins aan geleerd, nog van onze ouders, nog op school. Gelukkig is dat wel stap voor stap aan het veranderen. Dus preach voor degenen die dat leerkracht zijn en dat op school implementeren, bij hun kleuters, peuters, lagerschool en misschien zelfs middelbaar. Preach voor de ouders die daar luisteren, die dat dit toepassen bij hun kinderen. Want het is zeer zeer nodig.

Acceptatie

SPEAKER_01 6:43

Nu, waar gaan we het vandaag over hebben? Uiteraard weer emotieregelatie, maar we gaan nog een stapje verder. Want we zijn begonnen met het labelen, het benoemen. Maar vandaag gaan we het hebben over het feit dat hoe harder je probeert om een emotie niet te voelen, hoe meer ruimte die emoties soms inneemt. En we gaan het dus eigenlijk heel hard hebben over emoties, proberen wegduwen, proberen vermijden. En waarom dat meestal niet zo'n goed idee is. We gaan het hebben over accepteren. En wat dat dan nu eigenlijk juist betekent. Een emotie accepteren. En waarom dat een emotieregulatiestrategie is. Want dat klinkt heel gek. Ik denk, als je hier naar luistert en je hebt zoiets van what the actual fuck. Bear with me, want ik ga het u allemaal van A tot Z uitleggen waar dat acceptatie is, hoe we daartoe komen en waarom het zo belangrijk is. En waarom het absoluut niet betekent dat je de situatie of de emotie volledig goedkeurt ofzo? Het betekent dat je gewoon stopt met vechten tegen het feit dat die emotie er op dit moment is. Stel je nu voor, je bent zenuwachtig. Je bent zenuwachtig voor een belangrijke presentatie. Wat is heel vaak het eerste wat we tegen onszelf zeggen? Rustig. Probeer te rustig te zijn. Kalm blijven, niet zenuwachtig zijn. Er is helemaal niets om zenuwachtig voor te zijn. Maar dat is bullshit, je gaat een presentatie geven. Ik bedoel, voor velen van ons is dat gewoon super spannend. Dus je lijf, je systeem mag het ook gewoon spannend vinden. Terwijl als je gaat zeggen van nee, nee, rustig kalm blijven, dan zet je gewoon de hele realiteit van je systeem aan het proberen tegen te gaan en dat mascheert meestal niet. Of je bent bijvoorbeeld verdrietig na een break-up. En dan zeggen mensen soms ja, ik had hier al lang overheen moeten zijn. En als therapeut vraag ik soms van wie zegt dat? Volgens wie? Watekent dat dan zelfs door overheen zijn? Betekent dat dan dat je daar totaal niet meer verdrietig over mocht zijn? Gewoon omdat het X aantal tijd geleden is. Ik probeer het dan altijd heel voorzichtig in vraag te stellen. Of bijvoorbeeld, je zet kwaad om iets en dat je dan tegen jou zelf zegt. Of iemand zegt dat zelfs tegen u. Maak je daar niet zo druk in. Ah ja, ik wist niet dat dat effectief was. Dat er een knop was waar ik op kon duwen en die dan zegt. Maak me hier niet druk in. Push. Nu voel ik mij ineens zoveel rustiger. That really works every time. Het dingen is dus, als je zo'n zaken zegt tegen elkaar of tegen jezelf, en je probeert dus heel hard eigenlijk je emotionele realiteit te negeren en weg te duwen. Want laten we heel eerlijk zijn, dat is wat je dan bent aan het doen. Dan ontstaat er vaak een tweede probleem. Er is de oorspronkelijke emotie. Je hebt dan bijvoorbeeld angst, verdriet, boosheid, schaamte. Noem maar op, maakt niet uit welke onaangenaam emotie je dan voelt. En vervolgens komt er een tweede probleem, en dat is het feit: dit mag er niet zijn. En we proberen dus vaak niet alleen met onze emoties om te gaan, we proberen ze vooral eigenlijk zo snel mogelijk weg te krijgen. En ik wil daar echt eens en voor altijd uit het emotionele landschap, zal ik maar zeggen, krijgen. Emotieregulatie betekent niet dat we emoties wegkrijgen. Dat bestaat niet. Dat is ook niet de bedoeling. En het tegenovergestelde is eigenlijk waar. En daar gaan we dus nu verder op ingaan. Je kunt je emoties niet quote unquote controleren en je kunt die dus ook niet wegkrijgen. Betjes Burking, waar ik het al eerder over heb gehad in de vorige afleveringen, heeft daar veel onderzoek naar gedaan en heeft ook effectieve emotieregulatiestrategieën ontwikkeld. Die heeft dat allemaal in een boek ook gegoten voor therapeuten en coursers om mee aan de slag te gaan, hulpverleners in het algemeen eigenlijk. En die benoemt acceptance, dus acceptatie als een van de kernvaardigheden binnen zijn model van adaptieve emotieregulatie. En ik wil daar dus meteen het misverstand uithalen. Acceptatie betekent niet ik vind dit leuk. Dit is oké wat er gebeurt. Ik ga niets veranderen, ik geef het op, ik moet deze emotie voor altijd voelen. Nee, nee, nee. Acceptatie betekent eerder dit is wat ik op dit moment ervaar. Dus bijvoorbeeld, je merkt dat je jaloers bent, en in plaats van dan te gaan zeggen ik zou niet jaloers mogen zijn. Of bijvoorbeeld, ik voel angst. En in plaats van te zeggen, ja, dat slaat nergens op, ik moet stoppen met bang zijn, ga je eigenlijk zeggen van oké, dit is wat ik nu voel op dit moment. En acceptatie gaat dus niet over akkoord gaan met die emotie, maar het gaat over erkennen dat die er al is, want die is er gewoon al. Daar hebben we het in de vorige aflevering ook over gehad, je hebt er helemaal niets in te zeggen. Het emotionele, het limpische systeem en het emotionele systeem is oer oud. Oer oud. Dus dat wil zeggen, dat is ons meest oude systeem. Terwijl ons cognitieve systeem, het systeem waar wij mee kunnen redeneren, onze ratio, zal ik het maar even heel simplistisch zeggen, onder andere onze frontal lopes, onze prefrontale cortex, etcetera, dat is pas later gekomen. Dus je emotionele systeem heeft een oeroude functie. Dat is een automatisch systeem. Dat is het systeem waar jij geen controle over hebt. Dus die emotie komt op en die is er al. Ja, je hebt natuurlijk controle dankzij onze alle andere systemen. En dankzij ons bewustzijn om er daarna mee om te leren gaan. En dat is ook waar ik je probeer bij te helpen. Maar die emotie, er is geen enkel, er is geen enkele strategie dat ervoor gaat zorgen dat je ineens niet meer de emotieboosheid voelt, bijvoorbeeld in een bepaalde situatie. Nee, dat systeem is er met een reden. Ga even throwback naar de aflevering rond het belang van emoties. Die helpen je ook om beslissingen te maken. Die helpen om aan te geven waar dat belangrijk is voor u. En bijvoorbeeld boosheid is een heel belangrijke emotie om aan te geven waar een grens is voor u. We voelen dat heel vaak wanneer het een grens is overschreden. Hoe je daar die grens gaat aangeven, hoe je met die boosheid omgaat, dat is iets helemaal anders. Dat wil niet zeggen dat je hem het kapot moet slaan. Maar die boosheid, die mag er wel gewoon zijn. En dus dat bedoel ik: het gaat over erkennen dat die boosheid er is, daar heb je juist niks over te zeggen. Die is er gewoon, die dient zich aan.

Tolerantie

SPEAKER_01 13:24

Nu het concept tolerance is dan het volgende. Er is een heel belangrijke nuance: je kunt iets accepteren. Je kunt een emotie accepteren. en het nog steeds verschrikkelijk onaangenaam vinden. Ik had recent een situatie, of de situatie is er eigenlijk zelfs nog niet, maar mijn vriend, die heeft binnenkort een traditioneel iets thuis, in zijn hometown. En daar wordt ontzettend veel bij gedronken. Dat zit gewoon heel hard in die traditie. Ik heb vanuit mijn geschiedenis, vanuit mijn thuisgeschiedenis, heb ik een zeer negatieve connotatie met alcohol. Dus wanneer mensen te veel drinken, dan kan dat voor mij heel trigerend zijn. En ik voelde mij eigenlijk, dat was een mengeling van emoties, want ik voelde mij angstig met de gedachte van dat komt eraan. En ik voel me tegelijkertijd ook jaloers, want ik kan er niet bij zijn. En ik weet dat hij veel plezier gaat hebben. Dus het heeft ook daarvoor een stuk mee te maken, maar ook echt gewoon heel angstig van wat gaat er gebeuren als hij teveel heeft gedronken en ik ben er dan ook nog eens niet bij. En is dat dan eigenlijk wel veilig en dit en dat. Dus er kwam van alles in mij op. En dat was verschrikkelijk onaangenaam. Maar ik heb wel gewoon aanvaard van oké, die emoties dienen zich nu eenmaal aan. Je kunt daar wel helpende gedachten en zo gaan formuleren, maar dat neem niet weg dat ik die emoties voel. En dat heeft met mijn geschiedenis te maken. En dat is ook helemaal oké dat dat zich dan aandient. Maar om dat te accepteren. Accepteren was oké, dit gevoel is er. Maar tolerantie wil dan eigenlijk zeggen van ik kan verdragen dat dat gevoel er even is. Dus acceptatie en tolerantie gaan eigenlijk hand in hand. Het eerste stuk is dit gevoel is er. En het tweede stuk is: en ik kan verdragen dat ik mij momenteel angstig en jaloers voel. En dat tweede stuk is echt heel belangrijk. Want mensen denken soms van ja, maar als ik mijn angst accepteer, dan zou ik mij toch rustiger moeten voelen. Nee, niet per se. Soms kan dat het gevolg zijn, maar dat is niet het doel van acceptatie. Het is dus niet: je gaat van angst naar geen angst. Het kan eerder zijn van ik ga naar angst van angst, naar angst die ik kan dragen. En dat is wel echt een verschil. Dus die twee gaan hand in hand, acceptatie en tolerantie. Waarom hebben we daar zoveel moeite mee? Want ik ben u deze allemaal heel cognitief aan het uitleggen. Daarom ik heel vaak ook de referentie maak naar kijk, ik probeer je deze theoretisch eigenlijk voor een stuk mee te geven, maar dan speel ik heel hard in op het bewuste stuk. En dat kan voor heel vele van jullie wel al helpend zijn, maar voor velen zal het ook niet voldoende zijn. En heb je ook gewoon therapie nodig, omdat dat stuk heel hard gaat inspelen op het onbewuste stuk en op de ervaring ook gewoon creëren. De corrigerende ervaringen, dat je ook vaak nodig hebt om het in je onbewuste systeem te oefenen, te leren, te ervaren. Ik werk zelf ook heel ervaringsgericht, experientieel. Ik heb zeker nog plek. Dus moest je daar extra hulp bij nodig hebben, dan kan je mij zeker contacteren via Saya at puurzuid.be. Ik zit in een groepspraktijk in Antwerpen. Je kan bij mij altijd een afspraak maken op dinsdag. Dus je mag mij zeker contacteren als je daar behoefte aan zou hebben. Het bewuste stukje. Waarom hebben we daar dan toch zoveel moeite mee? En dat is

Experiëntiële Vermijding

SPEAKER_01 18:25

een begrip. Ik ga dat heel simplistisch proberen uitleggen. Er is een term voor binnen de psychologie, en dat heet experientiële vermijding. Of experiential avoidance. En dat betekent grafweg dat we proberen ongewenste interne ervaringen, zoals gedachten, gevoel, lichamelijke sensaties, herinneringen, die proberen wij te vermijden, controleren of weg te krijgen. En dat kan heel subtiel zijn. Dus dat hoeft niet per se expliciet te zijn van ah, ik wil dit niet voelen, dat kan, maar dat hoeft niet. Maar dat kan ook zijn van oké, constant bezig blijven met iets. Je zult je daar misschien in herkennen, zo niet kunnen stilzitten. Ik kom thuis van mijn werk. Ik wil direct gaan sporten of ik wil dit nog doen, ik wil opruimen, ik wil dit. Ik ben nog iets aan bijleren of zo. Ik heb nog een side project. Je bent gewoon constant, constant bezig. Je hebt eigenlijk geen tijd om na te denken, zeg je cliënten mij soms ook. Ik ben daar gewoon constant bezig. En dat is eigenlijk ook een manier om niet te hoeven nadenken. En dan denk je, ah ja, herkenbaar, maar werkt niet op lange termijn. Dus overwerken wordt daar uiteraard ook bij, eindeloos scrollen. De social media, de TikTok Age, is daar zeer bekwaam in om je te suck je in, drinken, alcohol drinken, eten, alles analyseren. Dat is eentje dat ik zelf ook heel erg herken. Zeker, vanaf dat ik psychologie ben begin te studeren, is dat nog veel erger geworden, omdat ik dan ook de theorie kende. En soms kan ik echt begin overanalyseren. Geruststelling zoeken, situaties proberen, echt specifieke situaties proberen vermijden. Jezelf verdoven met entertainment. Of emoties meteen proberen op te lossen. Je kunt bijvoorbeeld ook heel hard in een spiral geraken, zeker met z'n typische zelfhelp. Dinget van ja, oké, maar ik voel dan angst. Dus ik ga nu boxbreeding doen, ik ga dit doen, ik ga dat doen. En op zich komt dat natuurlijk allemaal vanuit een zeer positieve intentie. Ik snap dat ook van waar dat komt. Maar soms kan dat eigenlijk net aanverrechts beginnen werken. Omdat dan bij je niet aan het tweede stuk bezig, dan ben je niet aan tolerantie bezig. Dan zij je toch eerder emotieregulatiestrategie aan het inzetten, omdat je het gewoon volledig niet kunt verdragen. Ik wil daar wel even een grote kantekening bij maken. Niet elke afleiding of vermijding is slecht. Soms is afleiding zelfs een heel zinvolle regulatiestrategie. Dus ik wil wel even duidelijk stellen dat vermijden effectief is een emotieregulatiestrategie. Dat ga misschien heel paradoxaal klinken, maar eigenlijk hebben we dat ook voor een stuk nodig. Want stel je nu voor je op je werk, dan is dat ook niet de bedoeling dat je even uit mijn eigen dingen geven. Als ik mij slecht voel en ik moet mijn cliënten zien, dan is dat natuurlijk niet echt helpend dat ik volledig in mijn eigen emotie vastzit op dat moment. Dus ik moet er voor mijn cliënten zijn. Het gaat om hen, het gaat niet om mij. En ik ben ook mijn eigen instrument. Ik ben letterlijk mijn eigen instrument. Dus ik moet ook gewoon zien dat ik min of meer. Een blankel blad vind ik veel gezegd, maar ik moet wel zien dat ik dat toch even mijn eigen stuk naar de achtergrond kan schuiven. En heel veel van ons moeten dat doen op ons werk. Ik denk dat er maar weinig mensen zijn die je emoties volledig vrij loop zouden kunnen laten op het moment dat ze aan het werk zijn. Dus je moet ook voor een stukje even kunnen vermijden soms. Maar het probleem ontstaat eigenlijk vooral als dat een vaste strategie wordt. En dat is wel bij heel veel mensen het geval op den duur. Op den duur is dat echt een rode draad van ik mag dit eigenlijk absoluut niet voelen. En dan wordt je leven ook gewoon steeds meer georganiseerd rond het vermijden van interne ervaringen. Dat kan een heel onbewust proces zijn. Heel vaak is dat ook een onbewust proces. Nu, ik ga je even uitleggen waarom dat een probleem is, waarom je permanent wegduwen je eigenlijk keihard in de feest kan slaan. Wegner en zijn collega's hebben hierover gepubliceerd in 1987. En dat was een onderzoek

Emoties Onderdrukken

SPEAKER_01 22:37

naar thought suppression. Dat was eigenlijk een gedachte-experiment. Probeer de komende 30 seconden absoluut niet aan een witte beer te denken. En natuurlijk denk je aan een witte beer. Omdat als je wilt controleren of dat je ergens niet aan denkt, dan moet je brein letterlijk blijven monitoren, denk ik er al aan. En daardoor blijft precies datgene wat je probeert te vermijden, blijft dan eigenlijk toegankelijk. Nu, gedachte onderdrukken is wel niet volledig hetzelfde als emoties onderdrukken. Voor emotionele expressie is er andzoek gekomen, onder andere van James Grass. Dat onderzoek liet eigenlijk zien dat expressieve suppression. Dus als je je emoties niet expressief, ik kan niet meer praten vandaag. Niet meer uit. Dus niet meer express. Dan komen er vaak fysiologische en cognitieve en sociale kosten bij kijken. Dus dat kost je wel degelijk iets. En wat ze ook zagen, is dat de subjectieve emotionele ervaring lang niet altijd sterk verminderd werd door je emoties niet te uiten. Dus dit wil niet zeggen dat je je emoties niet uit op dat moment, dat je ze dat niet even hard voelt. Je kunt ze nog altijd even hard voelen binnenin. En het kan je ook nog eens zelfs op langere termijn het bijkomende kosten hebben. Dus onderdrukking kan zeker op korte termijn soms werken en zelfs nodig zijn, maar het structureel proberen weg te pushen is vaak absoluut geen effectieve manier om met emoties om te gaan. En het lichaam kan soms juist harder moeten werken. Dus Gross Levinson vonden tijdens dat onderzoek vonden dat tijdens suppression er verhoogde sympathische cardiovasculaire activiteit plaatsvond op bepaalde mate. Je onderdrukt misschien de expressie van je emotie, maar dat betekent niet automatisch dat de fysiologische activatie afneemt. En je kunt er dus ook rustiger uitzien langs buiten. Zonder dat je van binnen veel rustiger voelt. En vooral wanneer je tijdens een sociale, emotionele situatie je expressie moet monitoren en controleren, kan dat ook het aandacht en je werkgeheugen belasten. Gross vond bijvoorbeeld dat er slechtere herinnering van informatie plaatsvond tijdens suppression. Er kunnen ook sociale kosten zijn. In onderzoek verliepen er bijvoorbeeld gesprekken veel minder soepel wanneer iemand emoties onderdrukte. De gesprekspartner rapporteerde ook onder andere minder verbondenheid, terwijl bij beide personen fysiologische effecten wel zichtbaar konden zijn. Dus habitueel suppression hangt echt wel samen met minder goede uitkomsten. Als je dat vaker als vaste regulatiestrategie gebruikt, die mensen die rapporteren gemiddeld minder positieve emoties, meer negatieve emoties, dus minder aangename emoties, meer onaangename emoties, minder sociale steun en connectie en lager welzijn. Nu het gaat wel over correlaties. Dat is wel een belangrijke. Je kunt uit dat onderzoek niet concluderen dat suppression al die problemen veroorzaakt, maar er hangt wel een verband samen. Dus ze hebben zeker wel een correlatie. Dus ja, dat is wel eentje dat je in acht moet nemen. Nu, ik hoor je wel zeggen, moet je dan gewoon midden in mijn werkdag mijn volledige emotionele breakdown toelaten. Ja, nee, like I just said. Het is necessary sometimes to push the emotions aside. Nu acceptatie betekent niet dat je volledig laat meeslepen door alles wat je voelt. Maar, like I said, tolerantie wordt dan wel interessant. Dus je kunt zeggen tegen je eigen, oké. Ik merk dat ik enorm verdrietig ben. Zonder dat je zegt, dus ik moet hier nu volledig in duiken. Hetzelfde met boosheid. Je kunt zeggen ja, maar ik merk heel veel boosheid met mezelf op zonder dat je zegt, dus ik moet handelen vanuit die boosheid. Emotie is niet hetzelfde als gedrag, en dat is echt een superbelangrijke boodschap. Je kunt ruimte maken voor je emotie zonder dat je die aan het stuur van je wagen zet. En ik denk dat dat ook een beetje de core is van de episode van vandaag. Hoe ziet dat er concreet uit? Bijvoorbeeld, je hebt die situatie, je partner zegt iets dat je raakt.

Outro

SPEAKER_01 27:20

Je voelt je lichaam onmiddellijk aanspannen. En een oude reactie zou kunnen zijn dat je tegen je zegt. Ja, je stel mij aan, ik hoef me niet zo te voelen, of tegenovergestelde, je gaat direct in de aanval. Nu, een andere mogelijkheid zou kunnen zijn dat je tegen je eigen zegt. Of zelfs tegen je partner op, dat raakt mij. En dat je even merkt en labelt: oké, wat is dat nu eigenlijk? Wat voel ik? Wat raakt er? En dat je zegt van oké, ik voel verdriet en ik voel boosheid. En dan blijf je daarbij. Je gaat dat niet fiksen, niet analyseren, je dat niet wegduwen. Je hebt dat gewoon opgemerkt, je hebt dat benoemd. En dan zeg je tegen mij, oké, maar ik hoef hier nu niet onmiddellijk iets mee te doen. Ik heb hetzelfde gedaan in een situatie waarin ik angst en paniek voelde en jalozie. Eerst even laten suderen. Ik ben er even bijgebleven. En ik heb dat eigenlijk pas veel later tegen mijn vriend gezegd, omdat ik dat ook in person wou doen en het moment waarop ik dat heel hard voelde, was niet in person. En ik heb dus ook gezegd van oké, ik kan deze even voelen zonder meteen te reageren. En dat is tolerantie. Dat is niet dat je passief wordt, het is niet dat je dat volledig wegduwt, maar je creëert eigenlijk net ruimte tussen voelen en reageren, tussen stimulus en respons. En dat heb ik al vaker in de vorige afleveringen gezegd. Want tussen die ruimte, vanuit die ruimte kun je pas later echt kiezen, heb je veel meer keuzevrijheid om te kiezen wat je nodig hebt. Dat is ook heel hard wat we met therapie proberen te bewerkstelligen, is die keuzevrijheid veel harder te vergroten. Ik denk heel vaak mensen die dat bij mij in begeleiding komen, die krijgen heel erg het gevoel van ik heb hier precies geen keuze in. Mijn klachten, mijn symptomen, daar pakt gewoon alles over. En het lukt mij eigenlijk niet. En pas op, begrijp me niet verkeerd. Je kiest niet voor psychologische problemen. Je kiest niet voor emotionele moeilijkheden. Absoluut niet. Maar wat we in begeleiding proberen te doen, is eigenlijk om er tevoor zorgen dat je wel meer keuzevrijheid krijgt in hoe dat je omgaat met die problemen. We denken dus vaak dat emotieregulatie betekent dat we onszelf zo snel mogelijk weer goed moeten laten voelen. Maar eigenlijk is goede emotieregulatie soms, ik hoef mij nu even niet beter te voelen. Sommige emoties moeten niet onmiddellijk verdwijnen. Soms moeten die eerst ervaren mogen worden. En soms moet je en moet je natuurlijk wel reguleren, maar je hoeft niet van iedere onaangename emotie onmiddellijk een probleem te maken. Misschien is de vraag: de volgende keer dat je iets onaangenaams voelt, niet onmiddellijk van oké, hoe krijg ik deze nu weg. Maar hoe kan ik dit gevoel een moment toelaten zonder ertegen te vechten en zonder het mijn gedrag te laten bepalen. En dat right there is the middle ground. Niet onderdrukken, niet overspoeld geraken, maar gewoon ruimte maken. Accepteren dat betekent natuurlijk niet dat we ons zenuwstelsel nooit niet meer mogen helpen om tot rust te komen, in tegendelen. In de volgende aflevering gaan we daar ook net naar kijken naar wat je kunt doen wanneer je emoties zo intens worden dat je lichaam eerst even hulp nodig heeft. Want de ones who are listening en die zeggen, Saya, sorry, met alle begrip. I get you, I hear you. Maar mijn emoties komen zo hard binnen. Dat like it's stimulus response, ruimte. No, no, no, it's not there. En girl boy, I feel you because I've been there. In zeer uitzonderlijke gevallen heb ik dat zelfs nog. Vroeger had ik dat veel harder, veel intenser, veel vaker. Maar nu heb ik dat echt wel goed in de hand, maar soms als het in bepaalde situaties of bepaalde triers, dan heb ik dat keihenbaar. En het verschil is dat ik nu dan wel weet wat ik moet doen. Vroeger wist ik dat totaal niet. Dan overspoelde mij dat zodanig dan overnam mij nam mij dat volledig over. Ik heb echt geen Nederlands vandaag. Dus gewoon omdat ik heel tijd Duits heb geluisterd. Ik ben Duits aan het leren. Dan begint mijn brein echt zo alle talen door elkaar te halen. Frans, Engels, Duits, Nederlands, whatever. In ieder geval. Jou heeft soms eerst even hulp nodig om tot rust te komen. En om terug meer in het hier en nu te geraken. En om meer die spatie te creëren tussen stimulus en respons, tussen voelen en reageren. Dus daar gaan we de volgende afleveringen zeker en vast op ingaan. So, I would say stay tuned voor de volgende aflevering. Als je vaker naar onze podcast luistert en je hebt nog niet gedrukt op abonneren of volgen, doe dat dan alsjeblieft. Want dat kost je letterlijk 2 seconden tijd. En dat helpt ons enorm vooruit. Want dat zorgt ervoor dat onze podcast ook gewoon meer vindbaar is bij de mensen die hier baat aan hebben. En dat brengt mij ook naadloos bij stu of share deze aflevering naar iemand waarvan je denkt, die kan deze echt gebruiken. Zodat we gewoon samen allemaal telkens one percent vooruit kunnen gaan. Je mocht ook zeker altijd een review achterlaten of een berichtje sturen op Instagram. Wij lezen alles en wij proberen zo snel mogelijk te antwoorden. Een dikke dikke mercie om er vandaag weer bij te zijn. Als je hulp nodig hebt, je weet mij te vinden. Mocht mij altijd een mailtje sturen. Dat kan naar sayaatpuurzuid.be, maar dat kan ook naar saya.dumony at one percent streepjeimprovement.com. Dus voilà, let me know. Goed, ik ga hem hier afsluiten. Ik zie je heel graag in de volgende. Tot later.

SPEAKER_00 33:16

Bedankt dat je er vandaag bij word. Elke aflevering is een uitnodiging om even stil te staan bij wie je bent en wie je wilt worden.

SPEAKER_01 33:24

Vond je iets dat bleef hangen? Laat het ons weten op Instagram. We zijn benieuwd welke stap jij vandaag gaat zetten en we lezen alles. Onthoud, je hoeft vandaag niet perfect te zijn. Je hoeft alleen maar 1% beter te zijn dan gisteren. Tot de volgende keer.