Welkom En Korte Intro

SPEAKER_03 0:00

Welkom bij de 1% Improvement Podcast. Uw tweewekelijkse dolzes, inspiratie, kennis en praktische tips om elke dag een beetje beter te worden. Hier gaan we samen op zoek naar hoe je gezondheid, mindset en levensstijl kunt optimaliseren. 1% tegelijk. Kleine stappen, grote resultaten.

SPEAKER_02 0:18

Of nu geïnteresseerd bent in persoonlijke ontwikkeling, gezondheid, productiviteit of het vinden van jouw purpose. We bespreken het hier met experts en ervaringsdeskundigen die weten hoe jij de beste versie van jezelf kunt worden.

SPEAKER_00 0:30

Laten we samen groeien. Dit is de 1% Improvement Podcast.

SPEAKER_03 0:39

Welkom allemaal bij alweer een nieuwe aflevering van de 1% Improvement Podcast. De podcast die je helpt groeien in een mentale en fysieke gezondheid met kleine, duurzame stapjes: 1% at a time. Mijn naam is Saja en vandaag wil ik het met jullie hebben over emoties. Maar meer specifiek over wat je gelooft over emoties. Want wat ik heel vaak bij cliënten zie, en gewoon ook wel in het algemeen om me heen, is dat we nogal een slechte relatie hebben met emoties. We hebben bepaalde onderliggende overtuigingen die daar niet bepaald helpend zijn in hoe we kunnen omgaan met onze emoties. Want niet alleen is het natuurlijk belangrijk om te leren omgaan op een constructieve manier met je emoties, zodat je de doelen behaalt in je leven die je wilt behalen en gewoon voor je algemeen mentaal welzijn. Maar daarnaast is dat superbelangrijk eigenlijk om te weten van oké, wat zijn mijn onderliggende overtuigingen over emoties. Want als je niet goed weet wat je overtuigingen zijn van je emoties, dan kan het wel eens zijn dat die zaken je gaan tegenhouden zonder dat jij dat zelf beseft. En wat bedoel ik nu eigenlijk met die overtuigingen? Ik heb het niet over wat jij weet over emoties, de kennis dat je daarover hebt opgedaan, of wat je in een boek hebt gelezen of wat je hebt gehoord

Waarom Overtuigingen Over Emoties Tellen

SPEAKER_03 2:14

over emoties, maar echt wat jij diep van binnen gelooft. En dat kunnen zaken zijn, zoals bijvoorbeeld als een bepaald gevoel mij dwars zit, dan probeer ik redenen te bedenken waarom dat niet belangrijk is. Sommige dingen, sommige gevoelens zijn verkeerd. Als ik verdriet toelaat, dan blijf ik daarin hangen. Boosheid is slecht, dus ik mag dat niet voelen. Ik mag dat zeker en vast ook al niet laten zien. Andere mensen begrijpen en accepteren mijn gevoels nooit, ik snap niets van mijn gevoelens. Sterke mensen die laten zich niet meeslepen door hun emoties. Dat zijn allemaal overtuigingen. Vaak zijn die overtuigingen zo vanzelfsprekend geworden dat we ze onbewust als waar aannemen. En veel mensen die bij mij in begeleiding komen, die zijn slim, die zijn reflectief, die kunnen echt wel gemakkelijk tot inzicht komen. Maar wanneer we dan beginnen te vertragen, dan blijkt er onder dat inzicht een heel systeem van overtuigingen te zitten. En emotionele overtuigingen ontstaan nooit zomaar. Die worden gevormd in een context, in je gezin, op school, in relaties, in cultuur. Misschien werd bij je vroeger boosheid wel heel hard ontmoedigd. Misschien werd er gelachen als je angstig waard. Misschien werd verdriet gewoon genegeerd. Misschien werd jij geprezen omdat je zo sterk waard. En je hebt dus niet alleen geleerd hoe je moest omgaan met emoties, maar je hebt ook geleerd wat ze betekenen. En die betekenissen worden dan emotionele schema's, zoals we die noemen. Dat zijn eigenlijk een soort van interne regels. Bijvoorbeeld boosheid beschadigt relaties. Als ik boos ben en ik laat dat zien, dan heb ik geleerd dat relaties gewoon volledig beschadigd worden. Dat is gevaarlijk. Als ik mij grenzen aangeef, dan verlies ik sowieso mensen. Als ik mij verdriet toon, dan is dat te veel voor anderen om te dragen. Dan wordt het dus niet alleen een kwestie van oké, hoe kunnen we nu op latere leeftijd beter leren omgaan met die emoties, maar is het ook een kwestie van oké, waar geloof ik diep van binnen daarover? Een van de hardnekkigste overtuigingen die in onze maatschappij enorm leeft over

Waar Emotionele Schema’s Ontstaan

SPEAKER_03 4:46

emoties, is zo de overtuiging van emoties zijn positief of negatief. Dat is echt iets dat in onze taal enorm ingebed is en ik snap dat heel goed ook. Ik pak mezelf soms ook nog op die verwoording van ja, maar dat is een positieve emotie van negatief, of ik voelde een negatieve emotie. Maar dat klopt eigenlijk niet. Emoties zijn aangenaam of onaangenaam. Dat klopt. Er zijn zeker en vast emoties dat we liever voelen, omdat die aangenaam zijn, en emoties dat we liever niet voelen, omdat die echt super onaangenaam kunnen zijn. Maar dat wil niet zeggen dat blijdschap en ontspannen voelen en je enthousiast voelen, dat dat dan positief en goed is. En boosheid en angst dat dat dan negatief en slecht is. Want dat is wel wat je kinderen ook aanleert als je dat soort termen gebruikt, is van oké, positief goed, negatief slecht. Dus van kleins af aan leren wij eigenlijk van ja, oké. Boosheid is iets slecht. Je teleurgesteld voelen is slecht. En dat is niet zo. Psychologisch gezien klopt dat echt niet. Emoties zijn aangenaam

Aangenaam Of Onaangenaam In Plaats Van Goed Of Slecht

SPEAKER_03 6:01

of onaangenaam, maar dat is echt een heel groot verschil. Want boosheid, dat kan een enorm intens gevoel zijn, maar dat is niet iets slechts. Angst, het kan heel ongemakkelijk voelen, maar dat heeft wel een functie. Elke emotie draagt informatie. Elke emotie zet je aan tot een bepaalde beweging. Emie, energy in motion. Dat zorgt er echt voor dat je een actietendens krijgt, dat je in beweging komt. Boosheid, wijst bijvoorbeeld op grensoverschrijding. Er wordt een grens overschreden. En boosheid is een emotie dat je wilt bewegen naar je grenzen toe bewaken. We komen op het domein van emotieregulatie dan natuurlijk, je kunt dan op heel veel verschillende manieren natuurlijk gaan handelen om je grens te bewaken. Dus ik ben hier niet aan het pleiten voor aan je moet heel impulsief beginnen handelen, agressief beginnen handelen. Nee, nee, dat is niet wat ik zeg. Dan komen we op het domein van oké, welke emotieregulatiestrategie gaat je nu hanteren om met je boosheid om te gaan. Dus als ik zeg van oké, boosheid heeft een functie om je grenzen te bewaken, dan zeg ik niet, je moet iemand in elkaar kloppen als die, weet ik veel, tegen hun auto is gereden of zo. Maar boosheid is dus bijvoorbeeld een emotie dat u helpt om je grenzen te bewaken. Verdriet bijvoorbeeld, wijst dan weer op verlies of op gemis. Angst wijst op een dreiging of op onzekerheid. Schuld wij staan weer op morele spanning. En wanneer we dus emoties ingaan delen als negatief, dan gaan we 9 van de 10 automatisch heel hard geneigd zijn om die te vermijden. En vermijden is een strategie dat je kunt inzetten. Maar als je die te vaak inzet als emotieregulatiestrategie, dan zien we in de psychologie wel heel vaak dat er intens lijden mee gepaard gaat. En ik wil niet dat jij lijkt. Ik wil dat je op een constructieve manier leert omgaan met je emoties. En daarvoor moeten we eerst dieper graven en eens gaan kijken van oké, wat geloofde jij daar nu eigenlijk over? Wat gebeurt er als jij gelooft dat emoties gevaarlijk zijn? Als je diep van binnen gelooft van ja, mijn emoties zijn te veel. Als ik begin te voelen, dan verlies ik controle. Dan gaat je beginnen handelen vanuit angst, dan gaat je beginnen reguleren vanuit angst. Je ga beginnen onderdrukken, je begin controleren, analyseren, begin rationaliseren, minimaliseren misschien. En op de korte termijn werkt dat vaak. Voor sommige mensen kan dat zelfs jaren aan een stuk werken, quote un quote werken. Maar op lange termijn gaat er eigenlijk iets anders gebeuren. We zien heel vaak, en dat is niet zo woe, dat is echt wel wetenschappelijk onderzoek. We zien dat emoties die daar onderdrukt worden, dat die op een manier hun weg toch weer gaan vinden via het lichaam. Want zoals ik al wel heb uitgelegd, is emoties ontstaan eigenlijk als lichamelijke sensatie. Dat is een fysiologische sensatie. Onderzoekers hebben zelfs gezien dat die eigenlijk maar 90 seconden duurt, maar dat die verlengd kan worden door onbewust de manier waarop we daarmee omgaan of niet mee omgaan, onze gedachten daarover. Maar fysiologisch gezien is dat hele proces eigenlijk maar 90 seconden. Dus het ontstaat al fysiologisch gezien. Wat gebeurt er als je die emoties liggen onderdrukken of gaat liggen vermijden, dan ontstaat er nog meer spanning in je lichaam. Je gaat waarschijnlijk meer lastpegingen krijgen van vermoeidheid, van overdenking. Omdat emoties die daar niet erkend worden, niet gevoeld worden, die verdwijnen niet. Die gaan gewoon verschuiven. En heel vaak begint dat dan terug te komen als secundaire reacties, zoals je heel prikkelbaar voelen, heel geïrriteerd voelen of als een bepaalde leegte numnes. Heel veel depressieve klachten

Wat Onderdrukken Doet Met Je Lichaam

SPEAKER_03 10:12

komen, ook van een diepe diepe onderdrukking. Het is niet voor niks dat het depressed heet. Je gaat dingen echt naar beneden duwen, eigenlijk. Een cliënt van mij beschreef dat eens een keer als een put waar ze van allerlei dingen in stak. Allerlei emoties, zal ik maar zeggen, dat ze onderdrukte. En dan kon dat er op een ene moment op de andere ineens allemaal tegelijk uitkomen. De put ontplofte als het waar, omdat ze dat zo hard had onderdrukt en had weggestoken. Dat is natuurlijk niet wat we willen. Nu, emotionele schema's, dat zijn dus overtuigingen over hoe lang dat een emotie mag duren, hoe intens die mag zijn, wie dat die mag zien, wat ze over je zeggen. Bijvoorbeeld, er zijn mensen die echt de overtuiging hebben van oké, als ik verdrietig ben en ik moet wenen, dan mag niemand dat zien. Heel veel mannen gaan dat herkennen. Als ik verdrietig ben en ik voel tranen opkomen, dan ga ik mij verstoppen, dan zorg ik dat ik dat onderdruk tot ik misschien thuis ben of zo, maar heel vaak, zelfs dan komt het niet naar boven. Niemand mag dat zien. Er zijn ook heel veel dames trouwens, waarbij dat deze overtuiging geldt, waarbij je ook merkt van als er dan tranen komen, dat ze heel hard proberen af te schermen. Ik mag boos zijn, maar alleen als het redelijk is, als het er op een quote een quote rustige manier uit kan komen, dan pas mag ik boos zijn. Het mag niet uit zijn, of de boosheid mag er bijna niet zijn. Eigenlijk moet ik op een heel kalme manier zeggen van dit vind ik niet leuk. En dan mag ik mijn boosheid laten bestaan, maar zo werkt dat heel vaak niet. Ik mag angst voelen, maar ik mag dat eigenlijk niet tonen. Ik moet zorgen dat ik altijd maar sterk, sterk, sterk

Schaamte En Schuld Als Tweede Laag

SPEAKER_03 12:06

ben. Alsof angst voelen, of bijvoorbeeld boos zijn of verdrietig zijn, dat dat dan zwak is. Dus we gaan eigenlijk onze emoties beginnen beoordelen in plaats van wat we ze gaan ervaren. En dat creëert eigenlijk een tweede laag. Want je gaat dan niet alleen verdriet voelen, maar je gaat ook nog eens schamte voelen over je verdriet. Je voelt bijvoorbeeld niet alleen boosheid, maar je voelt je bijvoorbeeld ook schuldig over je boosheid. Als je dan toch een keer je boosheid hebt laten zien, of je voelt dat, dat je dan ook schuldig daarover gaat voelen. En die secundaire emoties, die secundaire reacties, die maken ook regulatie en pak moeilijker. Nogmaals, dat betekent niet dat je een voorstander bent voor je emoties zomaar gewoon volgen, want het is gemakkelijker als je boos bent om volledig uit je sloef te schieten. Maar boosheid voelen is iets heel anders dan agressief reageren. Ik kan dat nog eens zeggen, boosheid voelen is iets heel anders dan agressief reageren of impulsief handelen. Angst voelen is ook iets heel anders dan vermijden. Je kunt perfect angst voelen en toch de stappen zetten in je leven, die dat dicht aansluiten bij je waarden, die dat dicht aansluiten en nodig zijn voor je doelen te bereiken. Regulatie begint bij erkennen. Dat is eigenlijk waar ik een beetje naartoe wil vandaag. Je kunt iets niet reguleren als je het niet voelt, als je het niet ervaart, als je het vermijdt, als je het onderdrukt. Dus wanneer je gelooft dat een emotie negatief is, slecht is, gevaarlijk is, dan gaat je die nooit, maar dan ook nooit volledig kunnen toelaten. En zonder toelaten is er geen integratie. En zonder integratie blijft een patroon ook gewoon in stand gehouden. Misschien is een vraag voor vandaag: welke emoties heb ik onbewust gelabeld als negatief? En wat geloof ik eigenlijk dat ze over mij zeggen? Ik zal een voorbeeld geven, ik zelf heb als kind van kind van kleins af aan eigenlijk een beetje de boodschap meegekregen van oké, als we boos zijn, dan reageren we dat echt fysiek af. Dus ik heb van kleins af aan echt wel moeite gehad met agressieproblemen. En ik heb uiteraard daar heel negatieve consequenties van ondervonden. En ik ben uiteindelijk wel gaan beginnen leren, of heb ik het emotionele schema en de overtuiging gecreëerd van oké, als ik boos ben, dan kan ik dat sowieso niet beheersen. Dan komt dat er fysiek heel erg

Erkennen Voor Je Kunt Reguleren

SPEAKER_03 14:39

uit. Dat is hoe we boosheid nu eenmaal reguleren of oplossen. En dat is ook nog eens gevaarlijk, want dan komen daar uiteraard heel negatieve consequenties van. Dus ik heb echt wel geleerd van oké, boosheid is eigenlijk iets heel slechts, iets heel gevaarlijks, is iets heel destructiefs. Terwijl de boosheid op zich niet iets destructiefs of iets gevaarlijks, dat is er met een reden, dat is er ook gewoon om je grenzen te bewaken. Als we dat niet zouden hebben, dan komt het echt wel niet goed. Dus als er een perceived injustice is aangedaan, als je beleeft van oké, er is mij hier iets, er is mij bijvoorbeeld onrecht aangedaan, dan is dat wel belangrijk dat je kunt boos zijn. Maar ik heb dan echt geleerd van oké, boosheid is iets slechts terwijl de boosheid op zich niet iets slecht is, de manier waarop je met die boosheid omgaat, kan natuurlijk iets destructiefs of iets negatiefs geven. Dus het is belangrijk dat je die boosheid op een manier uitwaarbij dat het doel bereikt, namelijk je grenzen aangeven, je grens bewaken, maar wel op een constructieve manier. En niet op een manier waarop je jezelf of anderen in gevaar brengt, natuurlijk. Wat denk jij bijvoorbeeld over verdriet? Zegt dat dat je zwak bent? Of zegt boosheid dat je een lastig persoon bent? Zegt angst dat jij onbekwaam bent, of is dat eigenlijk een oud verhaal een oude overtuiging waar je in zit? En misschien is dat dan eigenlijk wel de eerste stap op vlak van emotieregulatie. Ik kan je meenemen in verdere tools. En dat ga ik zeker in volgende afleveringen ook doen. Maar dit is eigenlijk de eerste stap: van oké, wat zit er achter mijn emoties? Wat denk ik daar eigenlijk over? Wat voel ik daarover? Wat is het schema of de overtuiging daarin? Dus ik wil nog even herhalen. Emoties zijn signalen, dat is informatie. En in psychologisch counseling gaan we daar eigenlijk ook echt op werken. Van oké, in plaats van te focussen op oké, hoe krijg ik minder angst, hoe ervaar ik minder angst? Nee, wat geloofde jij over angst? Want zolang jij angst gaat zien als iets dat je moet bieden, dan gaat je systeem daar altijd tegen blijven vechten. En dan paradoxaal genoeg gaat je alleen nog maar meer angst creëert. Je krijgt op een duur zelfs angst voor de angst. Dus regulatie begint niet bij analyseren, bij controle, maar dat begint bij veiligheid en bij erkenning. En veiligheid ontstaat wanneer je een emotie niet meer gaat bestempelen als negatief, maar als iets menselijks, als informatie, als iets dat mij komt helpen eigenlijk. Dus een kleine stap voor vandaag dat ik wil meegeven, is probeer eens te kijken. Wat geloof ik over emoties? Hoe kijk ik daarna? En heb ik daar een bepaald oordeel over? En misschien ligt daar dan wel je eerste zachte overtuiging of verschuiving. Je eerste zachte verschuiving bedoel ik. Probeer eens te kijken van oké, kan ik daar anders naar leren kijken? Kan ik anders leren geloven over wat ik voel? En begin ook al eens met de woorden positief en negatief weg te laten. Vervang dat dan door aangenaam of onaangenaam. En spreek ook over ik voel, of ik merk dat ik verdriet voel. Of ik merk dat ik teleurstelling voel. Ik merk dat ik schaamte voel. Ik merk dat ik somberheid voel. In plaats van ik ben somber, ik ben verdrietig, ik ben boos. Je gaat je echt volledig verenzelvingen met de emotie in plaats van te observeren of op te merken. Voilà. Bij deze ga ik hem afronden. Ik hoop dat je een beetje meer inzicht heeft gegeven over de eerste stap in emotieregulatie, want het begint echt allemaal bij je overtuigingen

Kleine Taalshift Die Alles Opent

SPEAKER_03 18:45

identificeren en erkenning geven aan alle emoties. Die mogen er allemaal zijn. Ook degene waar je bij merkt van daar voeg ik precies veel schaam over. Dat is niet iets wat je bewust hebt gekozen. Dat is nu eenmaal iets dat is gevormd in je opvoeding, in je context, in je omgeving. En dat is ook helemaal oké. Maar weet ook dat dat kan veranderen. Dat is niet per se iets vaststaans. Het kan zeker ook zijn dat bepaalde schema's heel hardnekkig zijn. Maar je daar bewust van worden, is al stap één en is al een hele grote stap. Wil je daar nu meer over weten, volg dan zeker de volgende afleveringen, want ik ga daar dieper op in op verschillende emotieregulatiestrategieën en alles wat daarbij komt kijken. En merk je nu van oké, dat is echt iets waar ik zelf enorm in vastloop, waar ik wel wat begeleiding en ondersteuning in kan gebruiken. Ik vind dat heel moeilijk ook om mijn emoties te voelen zonder bijvoorbeeld over spoel te geraken. Of ik merk dat ik heel moeilijk toegang krijg tot mijn emoties. Dan kan je altijd psychologische counseling sessies bij mij boeken. Dat kan online of dat kan in real life in Antwerpen. Dan kan je allemaal via de show notes terugvinden hoe je een sessie bij mij boekt. Merci voor te luisteren en on to the next one.

SPEAKER_01 20:06

Bedankt dat je tot het einde bij ons bent gebleven. We hopen dat je iets waardevols hebt geleerd. Als je de aflevering leuk vond, geef ons dan een rating en deel de podcast met uw netwerk. Laat ons via social media weten wat je ervan vond. We horen graag van u.

SPEAKER_02 20:20

Vergeet niet om je te abonneren, zodat je geen enkele aflevering mist.

SPEAKER_03 20:24

En onthoud: kleine stappen brengen grote resultaten. Heel graag tot de volgende keer.